مطالعه و بررسی پوشاک تمدن نیاعیلامی و نقشمایه های موجود در آن

برای مطالعه و بررسی پوشاک تمدن نیاعیلامی و نقشمایه های موجود در آن با منابع محدودی روبرو هستیم.

منابع مطالعاتی ما برای پوشاک تمدن نیاعیلامی شامل تصاویر موجود از نقش برجسته، مجسمه و مُهرهایی ست. که به لحاظ تاریخ زمانی و مکانی با تمدن نیاعیلامی تطابق داشته باشد. قدمت تمدن نیاعیلامی به 3200 سال پیش از میلاد باز می گردد. که حدودا همزمان با تمدن سومر در بین النهرین بوده است. از اینرو ابتدا به مطالعه قلمرو جغرافیایی نیاعیلام می پردازیم. تا مکان های تحت سلطه نیاعیلام مشخص شود. سپس به بررسی آثار به دست آمده از این مکان ها خواهیم پرداخت.

قلمروی تمدن نیاعیلامی3200 تا 2700 سال قبل از میلاد

تمدن نیاعیلامی در مناطقی از غرب و جنوب ایران شکل گرفت. این تمدن به مرکزیت شهری به نام شوش ایجاد شد. نام شوش که از Susa گرفته شده در خوزستان کنونی قرار دارد. از دیگر شهرهای مهم تمدن عیلام اَنشان است. محل انشان کنونی استان فارس می باشد. از دیگر مناطق این تمدن می توان به استان لرستان و کرمان اشاره کرد. عظمت تمدن نیاعیلامی تا جاییست که نشانه های آن را می توان در منطقه سیَلک یا کاشان امروزی نیز مشاهده کرد. به نظر می رسد سیستم حکومت در تمدن نیاعیلام از نوع ایالتی بوده است. زیرا می توانسته افرادی از اقلیم های متنوع را در خود جای دهد.

map of proto-Elam

مطالعه و بررسی نقشمایه موجود در مُهر متعلق به تمدن نیاعیلامی

تصویر، نشاندهنده یک مُهر استوانه ایست. که متعلق به 3150تا 2800قبل از میلاد است. این مُهر در منطقه شوش کشف شده. و مربوط به تمدن نیاعیلامی است. نقوش اندام وار موجود بر آن تصویری خطی از بُز است. بُزها در دو شکل ردیفی و به قرینه چیدمان شدند. لیک این قرینه سازی در خطوط میانه اندام ها رعایت نشده است. بر میانه بدن حیوان خطوطی قرار گرفته. تا در ارتباط با خطوط محیطی نقش میانجی داشته باشد. این خطوط منحنی به شکل مستقل به عنوان شاخ بُز نیز تجسم یافته است. در کنار اشکال خطی، فرم دایره کامل نیز وجود دارد که در محل مفاصل حیوان قرار گرفته است. از طرف دیگر حضور نقش چلیپاست. این نقش نیز با ظاهری مشابه صلیب از جمله فرم های دوبعدی اثر است.

cylinder seal

بررسی نقشمایه موجود در مجسمه به منظور شناخت پوشاک تمدن نیاعیلامی

چنانچه در تصویر دیده می شود مجسمه نمایانگر حیوانیست. که بر دوزانو نشسته است. و با احترام گلدانی را پیش روی خود نگه داشته. گویی در حال انجام فریضه ای آیینی ست. از آنجا که گاو در شمایلی انسانی به تصویر کشیده شده. پوششی نیز به تن دارد. تا به نیایش او بُعدی انسانی ببخشد. لیک تن پوش او به مانند پیراهن جذبی است. که تنها از طریق نقوش، قابل شناساییست. نقشمایه در میان دو خط موازی تکرار گردیده است. خطوطِ حاویِ نقوش به شکل مورب بوده و به خوبی انحنای فرم بدن را می نمایاند.

Kneeling Bull with Vessel

نتیجه گیری

به دلیل کمبود منابع کافی شناخت دقیق پوشاک در تمدن نیاعیلامی دشوار می نماید. لیک می توان با توجه به منابع موجود بر این گمان بود که پوشاک شامل پیراهنی نقشدار می شد. نقوش موجود بر روی لباس ها شامل نقوش انتزاعی بود. گرچه نقش حیوانی نیز در این دوره دیده شد. مانند نقوشی که بر روی مهر به کار رفته بود. با این وجود نقوش روی پارچه و لباس را نقوشی انتزاعی تشکیل می داد.

نقشمایه های انتزاعی شامل خطوط صاف و مورب می شد. و نقوشی مانند آنچه در متن نشان داده شد به شکل کنگره دار. این نقوش می تواند در تعامل با کنگره بناها در معماری آن زمان شکل گرفته باشد.

 

 

 

 

 

لطفا به دوستاتون به اشتراک بگذارید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *